Barrisol Việt Nam
Nhiều người lần đầu nhìn thấy một công trình kiến trúc Brutalism thường có cảm giác bị choáng ngợp, thậm chí là hơi “ngợp” trước vẻ đồ sộ và lầm lì của nó. Không hoa mỹ như Phục Hưng, không bóng bẩy như High-tech, Brutalism chọn cho mình một lối đi riêng: tôn thờ sự nguyên bản của vật liệu.
Từng bị coi là “những khối bê tông xấu xí” sau Thế chiến II, phong cách này đang quay trở lại mạnh mẽ trong thiết kế nội thất và nhà ở đương đại như một biểu tượng của sự trung thực và cá tính mạnh mẽ.
Nội dung
1. Kiến trúc Brutalism là gì? Nguồn gốc của sự “thô kệch” đầy nghệ thuật
Kiến trúc Brutalism (hay chủ nghĩa Thô mộc) khởi nguồn từ những năm 1950 tại Anh và nhanh chóng lan rộng ra toàn thế giới đến giữa thập niên 70. Tên gọi này không xuất phát từ từ “brutal” (hung bạo) trong tiếng Anh, mà có gốc rễ từ thuật ngữ tiếng Pháp béton brut – nghĩa là “bê tông thô”.
Kiến trúc sư huyền thoại Le Corbusier chính là người đặt nền móng đầu tiên khi ông sử dụng bê tông trần cho các công trình tiêu biểu như Unité d’Habitation. Sau chiến tranh, thế giới cần những công trình xây dựng nhanh, rẻ và bền vững để tái thiết. Bê tông trở thành lựa chọn tối ưu.
Tuy nhiên, thay vì che đậy lớp xương thịt ấy bằng sơn hay đá cẩm thạch, các kiến trúc sư Brutalist quyết định phô diễn toàn bộ cấu trúc và bề mặt nhám xịt của chúng ra ngoài.
2. Những đặc trưng không thể nhầm lẫn của phong cách Brutalism
Để nhận diện một công trình mang hơi thở Brutalism, bạn không cần phải là một chuyên gia. Chỉ cần nhìn vào sự tương phản giữa khối tích và không gian, bạn sẽ thấy những điểm cốt lõi sau:
2.1 Sự thống trị của bê tông trần và vật liệu nguyên bản
Bê tông là linh hồn của kiến trúc Brutalism. Những mảng tường không trát, hằn rõ vết vân gỗ từ khuôn đúc (board-marked concrete) tạo nên một bề mặt giàu tính biểu cảm.
Ngoài bê tông, phong cách này còn ưa chuộng gạch mộc, thép hoen gỉ, kính và gỗ tự nhiên. Điểm chung là tất cả đều giữ nguyên trạng thái bề mặt, không đánh bóng, không che đậy khuyết điểm.
2.2 Hình khối mạnh mẽ và cấu trúc lặp lại
Brutalism yêu thích những hình khối hình học sơ khai: khối lập phương, khối chữ nhật hoặc những đường chéo dứt khoát. Các module kiến trúc thường được lặp đi lặp lại tạo nên một nhịp điệu thị giác nặng nề nhưng vô cùng vững chãi.
Bạn sẽ thấy các bộ phận chức năng như thang máy, cầu thang hay ống dẫn kỹ thuật thường được đưa ra bên ngoài như một cách phô diễn sự minh bạch trong thiết kế.
2.3 Tính trung thực trong cấu trúc
Trong kiến trúc Brutalism, “cái gì là cái đó”. Một cây cột chịu lực sẽ được để lộ rõ vai trò của nó thay vì ẩn sau lớp thạch cao trang trí. Sự trung thực này tạo nên một cảm giác an tâm và chân thực, loại bỏ những yếu tố giả tạo thường thấy trong các phong cách chạy theo thị hiếu nhất thời.
3. Bảng màu và ánh sáng: Trò chơi của sự tương phản
Nếu bạn nghĩ Brutalism chỉ toàn màu xám ảm đạm, có lẽ bạn đã lầm. Cách sử dụng màu sắc và ánh sáng trong phong cách này tinh tế hơn nhiều so với vẻ ngoài gai góc của nó.
- Bảng màu trung tính: Xám bê tông là chủ đạo, kết hợp với màu đỏ của gạch nung, màu nâu trầm của gỗ và màu đen của kim loại. Đôi khi, những mảng màu nguyên bản (đỏ, vàng, xanh dương) được sử dụng ở các chi tiết nhỏ để tạo điểm nhấn thị giác theo đúng tinh thần Modernism.
- Ánh sáng và bóng đổ (Chiaroscuro): Do bề mặt bê tông thường nhám và có độ lồi lõm, ánh sáng khi chiếu vào sẽ tạo ra những vùng bóng đổ cực kỳ ấn tượng. Các kiến trúc sư thường thiết kế những ô cửa kính lớn hoặc giếng trời sâu hun hút để đưa ánh sáng tự nhiên vào, làm mềm đi sự khô khốc của những bức tường bê tông đại thụ.
4. Ứng dụng kiến trúc Brutalism trong không gian nhà ở tại Việt Nam
Tại Việt Nam, việc bê nguyên một khối bê tông khổng lồ vào nhà ở dân dụng có thể gây cảm giác nặng nề và nóng bức. Tuy nhiên, giới kiến trúc sư Việt đã “thuần hóa” phong cách này để phù hợp với khí hậu nhiệt đới và thị hiếu địa phương.
4.1 Sử dụng bê tông mài và tường xi măng giả cổ
Thay vì đổ bê tông nguyên khối, nhiều gia chủ chọn giải pháp tường sơn hiệu ứng bê tông hoặc bê tông mài cho sàn nhà. Cách làm này giữ được “vibe” thô mộc nhưng vẫn đảm bảo bề mặt mịn màng, dễ vệ sinh và thi công đơn giản hơn.
4.2 Kết hợp với vật liệu địa phương và cây xanh
Để làm mềm đi cái “tĩnh” của bê tông, việc kết hợp với mây, tre, gỗ hoặc gạch thông gió là một lựa chọn thông minh. Đặc biệt, cây xanh đóng vai trò sống còn. Những tán lá rủ xuống trên nền tường xám không chỉ giúp giảm nhiệt mà còn tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp, nơi sự thô cứng của nhân tạo giao thoa với nét mềm mại của tự nhiên.
5. Ưu điểm và hạn chế của kiến trúc Brutalism
Bất kỳ phong cách nào cũng có hai mặt của một đồng xu. Hiểu rõ chúng giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn cho ngôi nhà của mình.
Ưu điểm:
- Độ bền vĩnh cửu: Bê tông và thép là những vật liệu có tuổi thọ hàng trăm năm.
- Tiết kiệm chi phí hoàn thiện: Bạn không cần tốn tiền cho sơn nước, giấy dán tường hay các loại đá ốp lát đắt tiền.
- Cá tính độc bản: Rất khó để tìm thấy hai bức tường bê tông trần giống hệt nhau. Mỗi vết rỗ, mỗi đường vân đều là một tác phẩm nghệ thuật ngẫu nhiên.
Hạn chế:
- Cảm giác lạnh lẽo: Nếu không biết cách phối hợp nội thất, không gian rất dễ bị u ám và thiếu hơi ấm.
- Khó sửa chữa: Một khi đã đổ bê tông trần, việc đục đẽo để thay đổi hệ thống điện nước là một cơn ác mộng.
- Yêu cầu kỹ thuật thi công cao: Đổ bê tông trần đòi hỏi thợ có tay nghề cực giỏi để đảm bảo bề mặt đẹp ngay từ khi tháo cốp pha.
6. Tips decor nhà ở theo phong cách Thô mộc (Brutalism Interior)
Bạn yêu thích sự mạnh mẽ của kiến trúc Brutalism nhưng muốn áp dụng vào nội thất? Hãy thử các mẹo sau:
- Chọn nội thất dạng khối: Những bộ sofa bọc vải thô với hình dáng vuông vức, tối giản sẽ cực kỳ ăn nhập với mảng tường xi măng.
- Tạo điểm nhấn bằng kim loại: Một chiếc đèn trần bằng đồng hun khói hoặc thép đen sẽ là nét chấm phá quyền lực.
- Sử dụng thảm lông hoặc vải dệt: Để cân bằng lại sự thô ráp của sàn bê tông, hãy đặt một chiếc thảm có bề mặt mềm mại. Sự đối lập về xúc giác (texture) chính là chìa khóa của sự sang trọng.
- Tận dụng tối đa ánh sáng vàng: Ánh sáng ấm áp (2700K – 3000K) sẽ giúp các bức tường xám trở nên lung linh và dễ chịu hơn vào buổi tối.
7. Kết luận
Kiến trúc Brutalism không dành cho số đông. Nó dành cho những người dám sống thật, yêu thích sự nguyên bản và trân trọng vẻ đẹp đến từ những điều dang dở. Trong một thế giới đầy rẫy những thứ lấp lánh và tạm bợ, một ngôi nhà mang phong cách Brutalism như một lời khẳng định về sự tĩnh lặng, vững chãi và trường tồn cùng thời gian.
Nếu bạn đang tìm kiếm một không gian sống đậm chất “tôi”, tại sao không thử một lần để bê tông kể câu chuyện của riêng nó?
——
Để được tư vấn thêm, vui lòng liên hệ với Zegal Việt Nam theo thông tin dưới đây:
Zegal Hà Nội
112 Võ Chí Công, phường Nghĩa Đô, Hà Nội
Zegal Hồ Chí Minh
319-C9 Lý Thường Kiệt, phường Phú Thọ, TP.HCM
Hotline: 0969 14 6688
